تهیه نقشه پراکنش و شدت عارضه خشکیدگی خوشه خرما در منطقه بم با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی

چکیده مقاله تهیه نقشه پراکنش و شدت عارضه خشکیدگی خوشه خرما در منطقه بم با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی

در سال های اخیر عارضه خشکیدگی خوشه خرما به هزاران هکتار از باغ ­های خرمای بم خسارت زیاد وارد کرده است. در این مطالعه، از سامانه اطلاعات جغرافیایی استفاده شد که ابزاری برای کمک به تصمیم گیری­ ها در مدیریت موضعی محصول و راهکاری برای پایش عارضه خشکیدگی خوشه خرما است. در مرحله اول پژوهش حاضر، اطلاعات میدانی شامل درصد خسارت باغ ها از عارضه خشکیدگی، مختصات جغرافیایی و مساحت باغ ها به­ دست آمد؛ در مرحله دوم، داده های جمع آوری شده به سامانه اطلاعات جغرافیایی وارد شد؛ و در مرحله سوم، اطلاعات مورد نیاز از سامانه استخراج و نقشه پراکنش و شدت عارضه خشکیدگی خوشه خرما در مناطق بم و بروات به صورت نقطه ای و سطحی با سه روش میان یابی نزدیک ترین همجوار، معکوس فاصله و کریجینگ تهیه شد و سپس آنالیز روند دنبال شد. نتایج نشان داد که شدت خسارت عارضه خشکیدگی خوشه خرما در باغ­ های کرانه های جنوبی منطقه بسیار بالاتر است تا در باغ ­های مناطق مرکزی و شمال منطقه، بنابراین مبارزه باید در این مناطق در مختصات جغرافیایی ۵۸ درجه و ۲۰ دقیقه طول شرقی و ۲۹ درجه و ۴ دقیقه عرض شمالی تا ۵۸ درجه و ۲۶ دقیقه طول شرقی و ۲۹ درجه و ۲ دقیقه عرض شمالی تمرکز یابد. خشکیدگی خوشه در ۵۶ درصد از تعداد کل باغاتی که در منطقه بم و بروات وجود دارند گزارش شده است و در ۵۷/۲ درصد از باغاتی که در آن ها خشکیدگی خوشه به ثبت رسیده است خشکیدگی بین ۲۰ تا ۳۰ درصد و در ۵/۹ درصد آنها بیش از ۴۰ درصد به ثبت رسید. نتایج محاسبات نشان داد که در بیش از ۵۶/۲ درصد از کل باغ ها در منطقه مورد مطالعه، عارضه خشکیدگی خوشه خرما گزارش شده است. با تفسیر نتایج نقشه های پراکنش، شدت عارضه و ارتفاع منطقه، می توان نتیجه گرفت خسارت عارضه خشکیدگی خوشه نخلستان هایی که در ارتفاع بالاتر از ۱۰۰۰ متر از سطح دریا قرار دارند کمتر است و به طور کلی با افزایش ارتفاع از سطح دریا، میزان خسارت عارضه نیز کاهش می یابد. مساحت کل نخلستان های منطقه بم و بروات، به کمک تصویر ماهواره سنتینل ۲ به میزان ۳۶۴۷ هکتار و مساحت باغ­های خسارت دیده ۲۰۴۹ هکتار برآورد شده است.
کلیدواژه های تهیه نقشه پراکنش و شدت عارضه خشکیدگی خوشه خرما در منطقه بم با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی:

سنتینل ۲ ، کشاورزی دقیق ، نخلستان
نویسندگان مقاله تهیه نقشه پراکنش و شدت عارضه خشکیدگی خوشه خرما در منطقه بم با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی

محمدعلی رستمی
استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران

بهمن پناهی
دانشیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران

غلامرضا برادران
مربی پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران.

محمدجواد عصاری
مربی پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران.